Δημοτική Πινακοθήκη Ιωαννίνων

Συντήρηση Έργων Τέχνης

Η τέχνη
με τα μέσα και το περιεχόμενο των δημιουργών της
αγγίζει και μας αποκαλύπτει το “υψηλόν” κάθε εποχής
Ειδικότερα η ζωγραφική,
ως “λόγος” με κώδικες αλλά και “λόγος” άμεσος,
για εξοικειωμένους και μη.
Ίχνη της ψυχής,
που προσπαθεί να επι-κοινωνήσει
πάνω στη φθαρτή μέσα στο χρόνο ύλη.
Χρώματα και τεχνικές, η γλώσσα της ζωγραφικής
Με γνώση, εμπειρία, και χειρουργική ακρίβεια αντιμετωπίζει ο συντηρητής τη μορφή της ώστε να μη διαρραγεί
το περιεχόμενό της
ιδού τα δεδομένα και τα ζητούμενα της συντήρησης των έργων τέχνης.

Στα πλαίσια αυτά και με γνώμονα την επιστημονική δεοντολογία, δημιουργήθηκε στην πινακοθήκη το εργαστήριο συντήρησης φορητών έργων τέχνης.

Η Δημοτική Πινακοθήκη Ιωαννίνων είναι ο αποδέκτης δωρεών έργων και αντικειμένων τέχνης συνολικά, προς τον Δήμο Ιωαννιτών. Συγχρόνως, το εργαστήριο συντήρησης, με τον εξοπλισμό και τη στελέχωση που διαθέτει, έχει και την ευθύνη της διαχείρισης των έργων τέχνης ολόκληρου του Δήμου (Δημοτικό Εθνογραφικό Μουσείο, συλλογές κληροδοτημάτων, υπαίθρια γλυπτά της πόλης, κλπ). Στη διαχείριση αυτή εντάσσονται η καταγραφή, η τεκμηρίωση και η ταξινόμηση των έργων τέχνης καθώς επίσης η προετοιμασία και η ανάρτηση των έργων όλων των εκθέσεων. Γίνεται συνεπώς ιεράρχηση των αναγκών συντήρησης των έργων ανάλογα με την κατάσταση διατήρησής τους, αλλά και τις προτεραιότητες έκθεσής τους.

Η επεμβατική συντήρηση της συλλογής των έργων της Πινακοθήκης αφορά εργασίες στις εικόνες, τους πίνακες, τα χάρτινα έργα, τα γλυπτά αλλά και πολλά άλλα αντικείμενα που έχουν περιέλθει στην κυριότητά της.

Ελαιογραφίες, ακρυλικά, αυγοτέμπερες, τέμπερες, ακουαρέλες, παστέλ, σινική μελάνη, μελάνια χαρακτικής, κάρβουνο, μολύβι αλλά και μεικτές τεχνικές με σύγχρονα και παραδοσιακά υλικά ζωγραφικής, γλυπτικής, χαρακτικής, φωτογραφίας και εκτυπώσεων, αποτελούν τον πολύχρωμο και ανομοιογενή καμβά υλικών και τεχνικών που διαθέτει η Πινακοθήκη και καλούμαστε να διεκπεραιώσουμε.

Τα έργα καλύπτουν μια ευρύτατη χρονική περίοδο, τουλάχιστον τριών αιώνων, από τις εικόνες μέχρι τα σύγχρονα έργα τέχνης. Το υλικό πολύ και ανομοιογενές. Διαφορετικά υλικά κατασκευής, τεχνικές και τεχνοτροπίες επιζητούν τη διαιώνισή τους μέσα από τη διακριτική αντιμετώπισή τους κατά τη συντήρηση.

Κάθε υλικό με τις δικές του ανάγκες και ιδιαιτερότητες συντήρησης, αποκατάστασης, διατήρησης και έκθεσης. Η λογική όμως, της αντιμετώπισής του κοινή.

  • Στερέωση και ενίσχυση του φορέα του,
  • Απομάκρυνση ρύπων, ξένων επιπρόσθετων υλών, κακότεχνων προηγούμενων επεμβάσεων, μερική αφαίρεση ανεπιθύμητων προϊόντων διάβρωσης, με σεβασμό στην ιστορικότητα, που μπορεί να προσδίδουν οι όποιες προηγούμενες επεμβάσεις αλλά και η πατίνα του χρόνου
  • Αισθητική αποκατάσταση, με γνώμονα τις αρχές της αναγνωσιμότητας, της αντιστρεψιμότητας και το σεβασμό της αυθεντικής δημιουργίας.

- Η αναγνωσιμότητα προϋποθέτει ότι το συντηρημένο  τμήμα ενώ συνεισφέρει στην ενότητα του έργου, θα είναι διακριτό από το αυθεντικό εξ αιτίας του διαφορετικού τρόπου εφαρμογής ή του υλικού του.
- Η αντιστρεψιμότητα προϋποθέτει τη χρήση τεχνικών ή υλικών που μπορούν να αφαιρεθούν σε κάποια μελλοντική συντήρηση.
- Ο σεβασμός της αυθεντικής δημιουργίας απαγορεύει στον συντηρητή κάθε αναδημιουργία ενός στοιχείου που έχει εξαφανιστεί και για το οποίο δεν υπάρχει ιστορική τεκμηρίωση.

Σε κάθε περίπτωση, η αισθητική αποκατάσταση σταματά εκεί που αρχίζουν οι υποθέσεις.

  • Εκ νέου προστασία της συντηρημένης επιφάνειας, όταν και όπου είναι απαραίτητο
  • Τέλος, αναπόσπαστο στοιχείο είναι η τεκμηρίωση όλων των εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης

Έτσι ολοκληρώνεται η «θεραπεία» και το κάθε έργο παραδίδεται, με τις καλύτερες προϋποθέσεις, να συνεχίσει το ταξίδι του στο μέλλον.  
"Το παρόν οφείλει να διασώσει το παρελθόν για να το μεταδώσει στο μέλλον"


Εικόνα!
πρόσωπα αναχωρητικά,
εν ‘‘ετέρα’’ μορφή.
Μεταμορφωμένα από το ζωοποιό φως.
Ακινητοποιημένα από την πατίνα του χρόνου,
Αποκτούν υπόσταση μετά τη συντήρηση.

eikones-preservation

Αποκατάσταση πινάκων, με γνώμονα το σεβασμό της αυθεντικής δημιουργίας, την αντιστεψιμότητα των χρησιμοποιούμενων υλικών, ταυτόχρονα όμως και την πιο ολοκληρωμένη ανάγνωση των έργων.

eikona2-preservation

eikona3-preservation


eikona4-preservation